Tesisinizi, projenizi ya da etkinliğinizi havadan göstermek etkileyici bir sonuç verir; ama drone çekimi Türkiye’de sıkı kurallara bağlı ve bu kurallar 30 Temmuz 2026’da baştan değişti. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) yürürlüğe girdi, 2016’dan beri uygulanan talimat kaldırıldı. İnternetteki rehberlerin çoğu hâlâ eski kuralları anlatıyor. Bu yazı, talimatın resmi metnini madde madde okuyarak hazırlandı ve bir işletme olarak drone çekimi yaptırırken neleri sormanız gerektiğini anlatıyor.
Kısa cevap
- Evet, kural var: Ticari bir çekim (tanıtım filmi, emlak, etkinlik) için pilotun en az P1 (ticari) lisansı olmalı.
- Kayıt zorunlu: Oyuncak sınıfındaki araçlar dışında drone kullanan herkes SHGM’nin sistemine kayıtlı olmalı.
- Her yer serbest değil: Yalnız “yeşil bölgelerde” izinsiz uçulabiliyor; diğer yerler izne tabi.
Yeni sistem: ağırlık değil, pilot lisansı belirliyor
Eski düzende drone’un ağırlığına göre İHA0, İHA1 gibi sınıflar ve sertifikalar vardı. Yeni talimatta lisans aracın sınıfından ve ağırlığından bağımsız; belirleyici olan uçuşun amacı ve yapıldığı bölge (SHGM, SHT-İHA md. 6 ve 15).
| Lisans | Ne için | Sınırlar |
|---|---|---|
| P0 (amatör) | Ticari amaç taşımayan uçuşlar | Görüş hattında, gündüz; en fazla 120 m yükseklik, 3.000 m uzaklık |
| P1 (ticari) | Ticari operasyon ve uçuşlar | Görüş hattında; en fazla 120 m yükseklik, 3.000 m uzaklık; uygun donanımla gece de uçabilir |
| P2 | Görüş hattı dışı uçuş, kalabalık üstü uçuş gibi yüksek riskli operasyonlar | Bir işletici bünyesinde yürütülür |
Talimatın ifadesiyle: “Görerek (VLOS) yürütülen amatör operasyonlar asgari P0; görerek yürütülen ticari operasyonlar asgari P1; görüş hattı dışı (BVLOS) operasyonlar ile kalabalık üstü uçuş… P2 lisansı kapsamında icra edilir” (md. 6/2). P1 lisansı için asgari yaş 18.
Etkinlik çekimi yaptıracaksanız dikkat: Konser, açılış ya da düğün gibi kalabalığın üstünden geçen çekimler P1 ile yapılamıyor; P2 lisanslı bir işletici gerekiyor.
Araç sınıfları ve “500 gram altı serbest mi?”
Talimat araçları kütleye göre dört sınıfa ayırıyor: M0 (500 gr – 4 kg), M1 (4–25 kg), M2 (25–150 kg), M3 (150 kg ve üzeri) (md. 8). Ama sınıf tek başına operasyonun kapsamını belirlemiyor.
İnternette çok tekrarlanan “250 gram / 500 gram altı drone’da kural yok” bilgisi artık geçerli değil. Yalnızca yatayda 10 metre, dikeyde 20 metre dışına çıkamayan oyuncak sınıfı “Basit İHA”lar lisans ve kayıttan muaf. Talimata göre “500 gramın altında olup Basit İHA tanımını karşılamayan insansız hava araçları, M0 sınıfına ilişkin hükümlere tabidir” (md. 8/3).
Kayıt: İHATTYS
“Basit İHA hariç olmak üzere, insansız hava aracı ile operasyon yapan tüm kullanıcıların” SHGM’nin İHA takip sistemi İHATTYS üzerinden kullanıcı kaydı zorunlu (md. 11/1). Kayda tabi araçlarda uzaktan tanımlama da zorunlu hâle geliyor. Başvurular yalnızca bu sistem üzerinden yapılıyor; e-posta ya da dilekçeyle yapılan başvurular dikkate alınmıyor (md. 21/4).
Not: Talimata göre İHATTYS tam olarak devreye alınıp duyurulana kadar kayıt ve izin konularında eski mevzuatın hükümleri de uygulanıyor (geçici md. 1/3).
Nerede uçulabilir? Yeşil, turuncu, kırmızı bölgeler
- Yeşil bölge: Belirlenen irtifa altında izin gerekmeden uçulabilen sahalar.
- Kırmızı bölge: Yetkili kurumların uçuşa kapattığı sahalar; izin ve NOTAM gerekir.
- Turuncu bölge: Başkası adına izin veya tahsis bulunan sahalar.
- Geri kalan her yer: Talimata göre “Yeşil bölgeler dışında kalan tüm sahalar… kısıtlanmış bölge sayılır” ve uçuş SHGM iznine tabi; izinde çekimin yapılacağı yerin mülki idare amirinin uygunluğu da aranıyor (md. 12).
Havalimanı çevresi için artık sabit bir “şu kadar kilometre” kuralı yok; sınırlar İHATTYS haritasında yayımlanıyor ve pilot uçuştan önce bölge durumunu bu haritadan kontrol etmekle yükümlü (md. 22/2).
Sigorta
Yeni talimatta sigorta maddesi yok; ancak ayrı bir düzenleme olan Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Hakkında Yönetmelik, kayıtlı İHA’lar için sigorta yükümlülüğü getiriyor ve İHA kullanımlarında pilotun sigorta poliçesini yanında bulundurmasını istiyor. Çekim sırasında bir kaza olursa sorumluluğun nasıl karşılanacağı bu poliçeye bağlı.
Geçiş dönemi: 31 Temmuz 2027
- Hâlihazırda kullanılan araçların kaydı ve yeni kurallara uyum için son tarih 31 Temmuz 2027.
- Eski İHA1 sertifikaları P1’e, İHA2 ve İHA3 lisansları P2’ye dönüştürülüyor; İHA0 sahipleri P0 intibak eğitimini tamamlıyor (md. 29).
- Yani bugün İHA1 sertifikası gösteren bir pilot geçiş süresi içinde hâlâ yetkili; ama bu belgenin dönüşüm sürecini sorun.
Yaptırımlar
Kurallara aykırı uçuşlarda 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun ceza hükümleri ve ilgili idari para cezası yönetmeliği uygulanıyor. Lisans imtiyazlarını uygun kullanmayan pilotların lisansı bir aydan iki yıla kadar askıya alınıyor; üç yıl içinde tekrarında lisans iptal ediliyor (md. 25).
Çekim yeri için ayrıca izin gerekebilir
Havacılık izninden bağımsız olarak, çekimin yapıldığı yer de ayrı bir izin gerektirebilir. Müze ve ören yerlerinde çekim için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izin süreci var; İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü reklam filmi ve fotoğraf çekimi için istenen belgeleri yayımlıyor. Özel mülk, site veya fabrika alanında çekim için de mülk sahibinin yazılı onayı alınmalı. Havadan çekilen görüntülerde tanınabilir kişiler varsa, yayından önce kişisel veri boyutunu da düşünmek gerekir.
Drone çekimi yaptırırken sorulacak altı soru
- Pilotun P1 lisansı (ya da geçiş döneminde geçerli İHA1 sertifikası) var mı?
- Kullanıcı ve araç İHATTYS’e kayıtlı mı?
- Çekim yeri yeşil bölgede mi? Değilse uçuş izni alındı mı?
- Çekim kalabalığın üstünden geçecek mi? Geçecekse P2 lisanslı işletici var mı?
- Geçerli bir üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası var mı?
- Çekim yeri için (müze, ören yeri, özel mülk) ayrıca izin gerekiyor mu, kim alacak?
Bu soruların cevabı yazılı olarak verilemiyorsa, düşük fiyat teklifinin riski size kalır. Drone çekiminin piyasa fiyatlarını tanıtım filmi fiyatları yazımızda derledik.
İnternette sık görülen ama eskimiş bilgiler
- “İHA0 / İHA1 sertifikası alın” — yeni sistemde P0 / P1 / P2 lisansları var.
- “500 gram altı drone’a kural yok” — yalnız oyuncak sınıfı “Basit İHA” muaf.
- “Havalimanına şu kadar km yakın uçulmaz” — sabit mesafe yok, harita esas.
- “Her uçuş için ayrı risk analizi hazırlanır” — yeni talimata göre uçuş başına ayrı bir risk değerlendirme yöntemi uygulanmıyor; risk, pilotun lisans seviyesine bağlandı (md. 9).
- “İzin için SHGM’ye dilekçe verin” — başvurular yalnız İHATTYS üzerinden.
Özet
- 30 Temmuz 2026’dan beri yeni SHT-İHA geçerli; lisans ağırlığa değil, uçuşun amacına göre.
- Ticari çekim için en az P1; kalabalık üstü uçuş için P2 gerekiyor.
- Oyuncak sınıfı dışında İHATTYS kaydı zorunlu; 500 gram altı araçlar da kapsamda.
- Yeşil bölge dışında uçuş izne tabi; sigorta ayrı yönetmelikle zorunlu.
- Eski belgeler ve uyum için son tarih 31 Temmuz 2027.
Drone çekimini izin, kayıt ve sigorta süreçleriyle birlikte planlayalım. İzmir drone çekimi hizmetimizde çekim yerinin bölge durumunu ve gereken izinleri baştan netleştiriyoruz; ilk görüşme ücretsizdir.
Yöntem: Bilgiler SHGM’nin 30 Temmuz 2026’da yayımladığı SHT-İHA talimatının resmi metninden (madde numaralarıyla), Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Hakkında Yönetmelik’ten ve İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün yayımladığı bilgilerden 21 Eylül 2026’da derlendi. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; mevzuat değişebilir.
